Web uygulaması nedir?
Web uygulaması, tarayıcı üzerinden çalışan ve kullanıcının veri oluşturup işlem yapmasını sağlayan bir yazılımdır. Kullanıcı sisteme kendi hesabıyla girer, gördüğü ekranlar rolüne göre değişir, yaptığı işlem bir veritabanına kaydedilir ve çoğu zaman başka bir kullanıcının onayına ya da başka bir sisteme aktarılır.
Masaüstü bir programdan farkı, kullanıcının bilgisayarına kurulum yapılmamasıdır. Uygulama sunucuda çalışır; güncelleme tek noktadan yapılır ve herkes aynı sürümü kullanır. Ofis dışından erişim, yetkilendirme kuralları çerçevesinde mümkündür.
Web sitesi ile web uygulaması arasındaki fark
Bir web sitesi şirketi, hizmetleri veya ürünleri tanıtmaya ve bilgi yayınlamaya odaklanır. Ziyaretçi çoğunlukla okuyucudur; iletişim formu doldurmak dışında sistemde bir kayıt oluşturmaz.
Web uygulamasında ise kullanıcı sisteme giriş yapabilir, veri oluşturabilir, işlem yapabilir, onay verebilir veya günlük operasyon yürütebilir. Uygulamanın değeri sayfa görünümünde değil, işlettiği süreçtedir.
Bu ayrım teknik bir ayrıntı değil, projenin bütün kapsamını belirleyen ilk karardır. Kurumsal tanıtım sitesi arıyorsanız kurumsal web sitesi tasarımı ve geliştirme sayfamız; süreç yürüten bir sistem arıyorsanız kurumsal web uygulama geliştirme sayfamız doğru başlangıç noktasıdır.
| Web sitesi | Web uygulaması | |
|---|---|---|
| Temel amaç | Bilgi yayınlamak, tanıtmak | Süreç yürütmek, işlem yaptırmak |
| Kullanıcı | Genellikle anonim ziyaretçi | Giriş yapan, rolü tanımlı kullanıcı |
| Veri | İçerik yönetiminde tutulan sayfalar | İşlem kayıtları ve ilişkili veriler |
| Yetki | Genellikle gerekmez | Rol ve yetki tabanlı erişim |
| Entegrasyon | Genellikle form ve analitik | ERP, CRM ve diğer sistemlerle veri akışı |
| Başarı ölçütü | Görünürlük ve dönüşüm | Operasyonun doğru ve izlenebilir yürümesi |
Kurumsal web uygulaması örnekleri
Aşağıdaki örnekler, bir işletmede en sık web uygulamasına taşınan süreçlerdir. Ortak noktaları, hepsinin bugün çoğu şirkette tablo dosyaları ve e-posta ile yürütülüyor olmasıdır.
- Satın alma talep ve onay sistemi: talep açılır, bütçe kontrolünden geçer, yetkili yöneticiye onaya gider
- Masraf ve izin onayları: belge yüklenir, onay zinciri işler, sonuç aynı ekrandan izlenir
- Bayi ve B2B sipariş portalı: bayi kendi fiyat listesinden sipariş girer, bakiyesini ve sevkiyat durumunu görür
- Müşteri portalı: sipariş takibi, belge görüntüleme ve talep açma
- Şirket içi portal: duyuru, doküman, form ve self servis işlemler
- İş emri ve operasyon ekranları: işin kime atandığı, hangi aşamada olduğu ve ne zaman kapandığı
- Veri toplama uygulamaları: denetim, kontrol ve sayım formlarının doğrulanarak tek kaynakta birikmesi
- Yönetim ve raporlama panelleri: dağınık verinin rol bazlı filtrelenen tek ekranda toplanması
Kullanıcı girişi, rol ve yetki
Web uygulamasını web sitesinden ayıran ilk teknik unsur kimlik doğrulamadır. Kullanıcı kendi hesabıyla girer ve sistemde yaptığı her işlem o hesaba bağlanır. Bu, hem yetkilendirmenin hem de izlenebilirliğin temelidir.
Rol tasarımı bir güvenlik konusu olduğu kadar bir süreç konusudur: kimin hangi ekranı göreceği, hangi belgeyi oluşturabileceği ve hangi tutarın üzerinde onay vereceği, uygulamanın iş kurallarını belirler. Kurumsal kimlik altyapısı olan şirketlerde giriş, mevcut hesaplarla tek noktadan da yapılandırılabilir.
Veritabanı ve işlem oluşturma
Uygulamada oluşturulan her kayıt bir veritabanında saklanır ve diğer kayıtlarla ilişkilendirilir. Bir satın alma talebi, talebi açan kullanıcıya, bütçe kalemine, tedarikçiye ve sonrasında oluşan siparişe bağlıdır. Bu ilişkiler sayesinde "bu sipariş hangi talepten doğdu?" sorusu tek ekrandan cevaplanır.
İşlem geçmişi de bu yapının parçasıdır. Kaydın ne zaman, kim tarafından oluşturulduğu ve hangi aşamalardan geçtiği görünür olduğunda, tartışmalı durumlar hafızaya değil kayda dayanarak çözülür.
API ve ERP entegrasyonu
Kurumsal web uygulamalarının çoğu tek başına çalışmaz. Ürün ve stok bilgisini ERP'den okur, oluşan siparişi ERP'ye belge olarak yazar, cari bakiyeyi oradan gösterir. Bu akış olmadan aynı veri iki ayrı yerde tutulur ve zamanla birbirinden ayrışır.
SAP Business One kullanan işletmelerde uygulamayı ürünle gelen resmî servis arayüzleri üzerinden bağlarız. Bu yaklaşım, ERP'nin kendi iş kurallarını devre dışı bırakmadan veri alışverişi yapılmasını sağlar.
Mobil kullanım ve güvenlik
Web uygulaması mobil uyumlu tasarlandığında telefon ve tabletten de kullanılabilir. Onay verme, durum sorgulama ve liste görüntüleme gibi işler için bu çoğu zaman yeterlidir. Kamera, barkod okuma, konum veya çevrimdışı çalışma gerekiyorsa mobil uygulama devreye girer.
Güvenlik tarafında kimlik doğrulama, yetki ayrımı, girdi doğrulama, oturum yönetimi ve işlem kaydı tasarımın başından itibaren ele alınır. Dışarıya açılan portallarda bu gereksinimler şirket içi bir uygulamaya göre daha kapsamlıdır.
Hangi durumda web uygulaması gerekir?
Aşağıdaki durumlardan birkaçı sizde de varsa, ihtiyacınız büyük olasılıkla bir web sitesi değil bir web uygulamasıdır.
- Kritik bir süreç tablo dosyaları üzerinde yürüyor ve dosyayı tek kişi güncelleyebiliyor
- Onaylar e-posta üzerinden alınıyor ve geçmişe dönük olarak bulunamıyor
- Aynı bilgi birden fazla sisteme elle giriliyor
- Kimin ne zaman ne yaptığı sistemden görülemiyor
- Bayi veya müşteriler bilgi almak için telefonla arıyor
- Rapor hazırlamak için farklı dosyaların birleştirilmesi gerekiyor
Sonuç
Web sitesi anlatır, web uygulaması çalıştırır. İhtiyacınızı doğru adlandırmak, teklif aşamasından itibaren doğru kapsamı konuşmanızı sağlar.
Süreçlerinizi web uygulamasına taşımayı değerlendiriyorsanız, hangi adımların sistemde yürüyeceğini ve hangi sistemlerle konuşacağını birlikte çıkarabiliriz.
Sık sorulan sorular
Web uygulaması için kullanıcıların bilgisayarına kurulum gerekir mi?
Hayır. Uygulama sunucuda çalışır, kullanıcılar tarayıcıdan erişir. Güncelleme tek noktadan yapılır ve tüm kullanıcılar aynı sürümü kullanır.
Mevcut web sitemizin içine yapılabilir mi?
Genellikle ayrı bir uygulama olarak kurulması daha doğrudur. Tanıtım sitesi ile giriş gerektiren bir iş uygulamasının güvenlik, yedekleme ve güncelleme gereksinimleri farklıdır. İki yapı arasında bağlantı verilebilir.
Web uygulaması ERP'mizin yerini alır mı?
Hayır; genellikle ERP'yi tamamlar. ERP'ye girmesi gerekmeyen ama ERP verisine dayanan yan süreçler web uygulamasında yürütülür, sonuç ERP'ye belge olarak yazılır.
Şirket dışından erişim güvenli olur mu?
Dışarıya açılan uygulamalarda kimlik doğrulama, yetki ayrımı, veri ayrıştırma ve işlem kaydı gereksinimleri baştan tasarlanır. Bu gereksinimler kapsamda ayrı bir kalem olarak ele alınır.